Σούπερ Καπ: Μια μικρή ιστορία για το πώς γράφεται Ιστορία

Η Ιστορία δεν γράφεται από τους ισχυρούς ή τους νικητές, όπως θέλει ο ηλίθιος κλισέ αφορισμός, αλλά από όσους ...την γράφουν. Από όσους ασχολούνται, κοπιάζουν, καταπιάνονται με την συγγραφή της. Από ποιους δεν γράφεται η Ιστορία; Σίγουρα από όσους απέχουν από την συγγραφή της. Αν δεν νοιάζεσαι, αν καταφεύγεις στον ωχαδελφισμό και τα «δεν βαριέσαι μωρέ», «ποιος ασχολείται μ' αυτά μωρέ μαλάκα», τότε η Ιστορία γράφεται ερήμην σου και ενίοτε μάλιστα και εις βάρος σου. Μέρες -και εποχές- που είναι, το βλέπουμε και στα εκτός του ΑΕΚοκεντρικού πεδίου του ιστολογίου τεκταινόμενα, όπου πόλεμοι αλλάζουν έτος έναρξης, γενοκτονίες βαφτίζονται «κρίσεις», πραξικοπήματα «επαναστάσεις», απαγωγές «συλλήψεις». Άνευ γραπτού αντιλόγου, έτσι θα καταγραφούν και στην μελλοντική συλλογική μνήμη. Εστιάζοντας στα ασήμαντα της πραγματικής ζωής, με την συγγραφή της ελληνικής ποδοσφαιρικής Ιστορίας έχει καταπιαστεί εσχάτως και επίμονα η κατεξοχήν συστημική ομάδα της χώρας, ο ΟΣΦΠ. Θύμα της, μεταξύ άλλων, ο θεσμός του Σούπερ Καπ.

Το Σούπερ Καπ, ελληνιστί Υπερκύπελλο ή «Κύπελλο Φιλίας και Αλληλεγγύης», όπως ήταν το αρχικό του όνομα, καθιερώθηκε επίσημα από την ΕΠΟ το 1987 και διεξήχθη μέχρι το 1996. Προβλεπόταν αναμέτρηση του πρωταθλητή και του κυπελλούχου του τρέχοντος ημερολογιακού έτους, ήτοι της προηγούμενης, άρτι περαιωθείσας, αγωνιστικής σαιζόν και μόνο εφόσον οι δύο αυτοί τίτλοι είχαν καταλήξει σε διαφορετικές ομάδες. Σε περίπτωση επίτευξης νταμπλ δηλαδή, Σούπερ Καπ δεν διεξαγόταν.

Στην πρώτη δεκαετία ύπαρξής του, από το 1987 μέχρι το 1996, το Σούπερ Καπ δεν διεξήχθη το 1991 και το 1995 λόγω νταμπλ του ΠΑΟ και μία φορά «εκτός προγράμματος», το 1990, υπό τον φόβο επεισοδίων μεταξύ των οπαδών του πρωταθλητή ΠΑΟ και του κυπελλούχου ΟΣΦΠ. Οι 7 διεξαχθείσες διοργανώσεις είχαν ως εξής:
1987: Πρωταθλητής ΟΣΦΠ 1-0 Κυπελλούχος ΟΦΗ
1988: Πρωταθλήτρια ΑΕΛ 1-3 Κυπελλούχος ΠΑΟ
1989: Πρωταθλήτρια ΑΕΚ 1-1 (6-5 πεν.) Κυπελλούχος ΠΑΟ
1992: Πρωταθλήτρια ΑΕΚ 1-3 Κυπελλούχος ΟΣΦΠ
1993: Πρωταθλήτρια ΑΕΚ 0-1 Κυπελλούχος ΠΑΟ
1994: Πρωταθλήτρια ΑΕΚ 0-3 Κυπελλούχος ΠΑΟ
1996: Πρωταθλητής ΠΑΟ 1-1 (8-9 πεν.) Κυπελλούχος ΑΕΚ

Με τους τίτλους μοιρασμένους 3 στον ΠΑΟ, 2 στον ΟΣΦΠ και 2 στην ΑΕΚ, το Σούπερ Καπ έπεσε στη λήθη για τα επόμενα 10 χρόνια. Αναβίωσε το 2007, με τους ίδιους όρους διεξαγωγής, ήτοι μονό ματς μεταξύ πρωταθλητή και κυπελλούχου και μόνο σε περίπτωση μη επίτευξης νταμπλ. Ο πρωταθλητής ΟΣΦΠ επιβλήθηκε 1-0 της Κυπελλούχου ΑΕΛ, φτάνοντας τον ΠΑΟ στους 3 τίτλους και αφήνοντας στους 2 την ΑΕΚ. Στα επόμενα τρία χρόνια σημειώθηκαν νταμπλ (2008, 2009 ΟΣΦΠ, 2010 ΠΑΟ) και το 2011, όταν ο θεσμός έπρεπε να επιστρέψει με αναμέτρηση μεταξύ του πρωταθλητή ΟΣΦΠ και της κυπελλούχου ΑΕΚ, απλά δεν διεξήχθη ποτέ και κανένας δυστυχώς δεν ασχολήθηκε. Ούτε εκείνη την χρονιά, αλλά ούτε και τα επόμενα χρόνια, όταν χωρίς καμία νόμιμη αιτία, μια καθ' όλα επίσημη, μια νόμιμα προκηρυχθείσα και προγραμματισμένη -υποτίθεται- διοργάνωση από ΕΠΟ/Σούπερ Λίγκα, εξακολουθούσε να αγνοείται.

Η άλωση της ΕΠΟ από την συμμαχία του ΟΣΦΠ με τον έτερο συστημικό οργανισμό του κρατικού μορφώματος όπου επιβιώνουμε, τον ΠΑΟΚ, σηματοδότησε πέρα από άλλες εξελίξεις και τη νεκρανάσταση του Σούπερ Καπ. Αυτή τη φορά απαλείφθηκε ο όρος της μη διεξαγωγής σε περίπτωση νταμπλ, με το ζευγάρι των αντιμαχόμενων του Υπερκυπέλλου να συμπληρώνεται σε μια τέτοια περίσταση από τον φιναλίστ του προηγούμενου Κυπέλλου.

Κάπως έτσι, εχθές το βράδυ, Υπερκυπελλούχος Ελλάδας για το 2025 και μάλιστα μέσα στο ημερολογιακό έτος 2026, καθώς δεν βρέθηκε νωρίτερα διαθέσιμη ημερομηνία (τέτοια τάξη, τέτοια αλφαδιά), προέκυψε ο ΟΣΦΠ, επικρατώντας του αδύναμου ΟΦΗ με 3-0, σε τηλεοπτική μετάδοση του καναλιού του ολιγάρχη ιδιοκτήτη του, προσθέτοντας άκοπα τον 4ο τίτλο του στον θεσμό. Κάποιος κακοπροαίρετος θα σημείωνε ότι στην μετά-1996 Ελλάδα το Σούπερ Καπ διεξάγεται μόνο κάθε φορά που ο ΟΣΦΠ έχει εξασφαλίσει ευκολοκατάβλητο αντίπαλο και άρα την ευκαιρία να προσθέσει ένα ακόμα ασημικό στο ράφι όπου σκουριάζουν και τα κίβδηλα, κάπου στον Πειραιά. Εφόσον κανένας δεν αντιτάσσεται σε αυτήν την φαρσοκωμωδία, τότε άριστα πράττει ο προαναφερθείς συστημικός οργανισμός.

Στον απόηχο της κατάκτησης του 4ου τίτλου Σούπερ Καπ του ΟΣΦΠ πληροφορηθήκαμε όχι μόνο από τον ίδιο τον ΟΣΦΠ, αλλά και από την ΕΠΟ(!) και ΤΑΥΤΟΧΡΟΝΑ και ΜΑΖΙΚΑ από ΟΛΑ τα mainstream αθλητικά ΜΜΕ, ιδιοκτησίας είτε απευθείας ολιγαρχών του τόπου, είτε υπαλλήλων ολιγαρχών, ότι αυτός δεν ήταν ο 4ος τίτλος, αλλά ο ...5ος! Για όσους ασχολούμαστε με την Ιστορία, αυτό δεν υπήρξε ένα καινούριο αφήγημα, ποτέ όμως νωρίτερα δεν το είχαμε δει να προβάλλεται τόσο πανηγυρικά, οργανωμένα και, εντέλει, επίσημα.

Ήδη πάνω από δεκαετία διεξάγεται στην Wikipedia ένας αγώνας ερυθρόλευκων τρολ να εγγράψουν σαν επίσημο ματς ένα φιλικό πρωταθλητή ΟΣΦΠ-κυπελλούχου Καστοριάς το 1980 υπό την αιγίδα σωματείου αθλητικών δημοσιογράφων, του τότε λεγόμενου ΣΑΤ και συνακόλουθα να εγγράψουν σαν επίσημο τροπαιούχο τον νικητή εκείνου του παιχνιδιού, ήτοι τον ΟΣΦΠ. Προφανώς δεν είχε αξιολογηθεί σοβαρά αυτή η προσπάθεια και είχε μείνει μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας, καθώς η Wikipedia είναι ομολογουμένως η παιδική χαρά των απανταχού τρολ, με μειωμένη αν όχι μηδαμινή αξιοπιστία (ενδεικτικά, για όσους παρακολουθούν διεθνείς εξελίξεις, σύμφωνα με την Wikipedia το Αρτεμόβσκ/Μπαχμούτ παρέμενε ακυρίευτο για κάνα χρόνο μετά την πραγματική πτώση του ή η μάχη του Κουρσκ, η δεύτερη, όχι αυτή του 1943, είχε νικητές τους Ουκρανούς).

Παράλληλα, σε όλο το εύρος των social media, οι ερυθρόλευκοι τρολ λογαριασμοί, άριστα οργανωμένοι, με προδιαγραφές και τεχνογνωσία επιπέδου μηχανισμού Μαξίμου, έχουν επιδοθεί εδώ και καιρό στην οικοδόμηση ενός αφηγήματος παγκοσμίως κορυφαίου «πολυτροπαιούχου» «πολυαθλητικού» ΟΣΦΠ, προσθέτοντας αυθαίρετα στις επιχειρούμενες καταγραφές τίτλων τρόπαια ανεπίσημα (π.χ. το μη διεξαχθέν και μη αναγνωρισθέν από την UEFA «Βαλκανικό Κύπελλο») ή ακόμα και τρόπαια επίπεδου υποδομών και ακαδημιών συλλόγων, όπως το Youth League.

Δεδομένου ότι ψυχρά και αντικειμενικά η διαφορά των πραγματικών, επίσημων τίτλων, όπως και αν κατακτήθηκαν αυτοί, μεταξύ ΟΣΦΠ και υπολοίπων, τυγχάνει τέτοια που όσοι διαβάζουμε αυτές τις γραμμές δεν θα προλάβουμε να ζήσουμε να δούμε έστω κάποια μείωσή της, είναι πραγματικά άξια μελέτης η ανασφάλεια, το κόμπλεξ αυτοεπιβεβαίωσης των ερυθρόλευκων, τέτοια που να φτάνουν στο απόλυτο σημείο παράνοιας να κατασκευάζουν πρόσθετους τίτλους. Από φιλοσοφικής σκοπιάς μπορεί να πρόκειται για το κλασικό άγχος των απανταχού τυράννων να απωλέσουν την εξουσία τους, ανεξάρτητα από τις ρεαλιστικές πιθανότητες ενός τέτοιου σεναρίου, άγχος που πηγάζει από την ενδόμυχη αναγνώριση του ανήθικου τρόπου με την οποίο εγκαθιδρύθηκε αυτή η εξουσία. Εξάλλου, μπορεί να πηγάζει από ζητήματα μικροπενίας ή στυτικής δυσλειτουργίας φυσικών προσώπων, εντούτοις, αν ισχύει αυτό το ενδεχόμενο, τέτοια θέματα πρέπει να επιλύονται χωρίς ντροπές και συμπλέγματα με την συνδρομή της αρμόδιας επιστήμης. Όχι με την παραχάραξη της ποδοσφαιρικής Ιστορίας εις βάρος των υπολοίπων.

Παραπλήσια εκστρατεία, δίχως τους ίδιους πόρους και την ίδια οργάνωση, φαίνεται ότι διεξάγουν μεμονωμένα πρόθυμα τρολ του όποιου μηχανισμού προπαγάνδας έχει απομείνει στον ποδοσφαιρικό ΠΑΟ, έναν οργανισμό για τον οποίο επιφυλάσσεται πλέον από το καθεστώς ένας ρόλος διαχρονικού απαραίτητου συμπληρώματος στο αφήγημα μεγαλείου του ΟΣΦΠ. Τα ταλαίπωρα αυτά πράσινα τρολ, ενίοτε σε συνεργασία με τον πορτοκαλί βόθρο του Λαλάκη, συμφερόντων του ολιγάρχη ιδιοκτήτη του ΠΑΟΚ και εν μέρει του ολιγάρχη ιδιοκτήτη του μπασκετικού ΠΑΟ, πέραν της όμοιας με τα ερυθρόλευκα τρολ τακτικής περί ύπαρξης Σούπερ Καπ πριν το 1987 και προσθήκης στους τίτλους «Βαλκανικού Κυπέλλου», κατά καιρούς καταδύονται και αυτά στην απόλυτη παράνοια, εφευρίσκοντας μέχρι και τίτλους πρωταθλημάτων πριν καν την ίδρυση της ΕΠΟ το 1926.

Απέναντι σε όλα αυτά τα φαινόμενα, ο οργανισμός ΑΕΚ μένει εκκωφαντικά σιωπηλός, αμέτοχος, αδιάφορος. Αφενός, καλώς δεν έχει μεταχειριστεί όμοιες με τις ανωτέρω ιστορούμενες γραφικές και ευτελείς πρακτικές, αφετέρου, ωστόσο, εσφαλμένα επιτρέπει την συγγραφή της Ιστορίας με όρους που την ζημιώνουν.

Η ΑΕΚ είναι υποχρεωμένη αρχικά να καταγγείλει επίσημα και εγγράφως την πλαστογράφηση που επιχειρείται με τον δήθεν τίτλο «Σούπερ Καπ 1980», προβάλλοντας ότι τα επίσημα Σούπερ Καπ είναι 9 (1987, 1988, 1989, 1992, 1993, 1994, 1996, 2007, 2025), 4 κατακτηθέντα από τον ΟΣΦΠ (1987, 1992, 2007, 2025), 3 από τον ΠΑΟ (1988, 1993, 1994) και 2 από την ΑΕΚ (1989, 1996). Δέον μάλιστα να εξαναγκάσει την ΕΠΟ, κατόπιν επίσημου αιτήματός της, να απαντήσει εγγράφως, πανηγυρικά και με κάθε επισημότητα, πόσοι και ποιοι είναι οι επίσημοι τίτλοι Σούπερ Καπ, αλλά και γενικά, στο ελληνικό ποδόσφαιρο και ποιες πρέπει να είναι οι πειθαρχικές κυρώσεις για όποιον σύλλογο εμφανίζει ανυπόστατα τρόπαια.

Παράλληλα και εφόσον από τους ανταγωνιστές προωθείται ανοιχτά η επισημοποίηση ως Σούπερ Καπ διάφορων αναμετρήσεων πρωταθλητή-κυπελλούχου που διεξήχθησαν πριν το 1987, δίχως την αιγίδα των επίσημων διοργανώτριων αρχών του ποδοσφαίρου μας (βλ. ΕΠΟ ή ΕΠΑΕ ή Σούπερ Λίγκα), τότε έχει και η ΑΕΚ ένα ακόμα συμφέρον να παρέμβει. Τούτο εδράζεται στο Υπερκύπελλο 1971.

Το καλοκαίρι του 1971, ΑΕΚ και ΟΣΦΠ συμφώνησαν σε προγραμματισμό διπλών -για εισπρακτικούς λόγους- αγώνων για την ανάδειξη του Υπερκυπελλούχου 1971. Σε περίπτωση όμοιας διαφοράς συνολικών τερμάτων μετά τους δύο αγώνες, και προκειμένου να απονεμηθεί οπωσδήποτε τρόπαιο, δεν προβλέφθηκε προβάδισμα των εκτός έδρας γκολ, αλλά διαδικασία πέναλτι. Στις 30 Ιουνίου 1971, στο Στάδιο Καραϊσκάκη, η πρωταθλήτρια 1971 ΑΕΚ και ο κυπελλούχος 1971 ΟΣΦΠ αναμετρήθηκαν για πρώτη φορά, μένοντας ισόπαλοι με σκορ 2-2. Στις 4 Σεπτεμβρίου 1971, στη Νέα Φιλαδέλφεια, μετά από εκ νέου ισοπαλία με σκορ 1-1, οι διαφορές των δύο λύθηκαν στα πέναλτι, όπου επικράτησε η ΑΕΚ. Το τρόπαιο του Υπερκυπελλούχου Ελλάδας απένειμε στον αρχηγό της Ένωσης, Μίμη Παπαϊωάννου, ο ίδιος ο τότε εν ενεργεία πρόεδρος της ΕΠΟ, Γιώργος Δέδες (βλ. κάτωθι φωτογραφία).

Συνεπώς και εν κατακλείδι, είτε τα Σούπερ Καπ είναι, όπως προαναφέρθηκε 9, επίσημα και οριστικά (ΟΣΦΠ 1987, 1992, 2007, 2025, ΠΑΟ 1988, 1993, 1994, ΑΕΚ 1989, 1996), είτε θα καταλήξουμε να είναι ΤΟΣΑ, όσες φορές αναμετρήθηκαν στη χώρα πρωταθλητές εναντίον κυπελλούχων, ακόμα και υπό την αιγίδα οποιουδήποτε άσχετου και αναρμόδιου με την διοργάνωση των ποδοσφαιρικών θεσμών φορέα (όπως π.χ. το συνδικαλιστικό όργανο δημοσιογράφων) ή με πρωτοβουλία των ίδιων των σωματείων (λ.χ. ΟΣΦΠ 1980, 1987, 1992, 2007, 2025, ΠΑΟ 1948, 1970, 1988, 1993, ΑΕΚ 1963, 1971, 1989, 1996, ΠΑΟΚ 1976 και πιθανόν και περισσότερα για όλους, εξερευνώντας αρχεία εφημερίδων του παρελθόντος).

Για την -πολύπαθη- Ιστορία, η ταυτότητα των δύο ματς του Υπερκυπέλλου 1971, από τα αρχεία των εφημερίδων «Αθλητική Ηχώ» και «Βραδυνή» της εποχής:

30/6/1971, Στάδιο Καραϊσκάκη, Α' Τελικός Υπερκυπέλλου 1971
Διαιτητής: Παπαβασιλείου
ΟΣΦΠ (Δαρίβας): Μυλωνάς, Γκαϊτατζής, Σιώκος (85' Τζιγκιτζέλας), Συνετόπουλος, Αγγελής, Κουμαριάς, Παππάς (43' Στολίγκας), Δεληκάρης, Παμπουλής (67' Καψιμάλης), Γιούτσος (46' Καπερνέκας), Καραβίτης (87' Μύλλερ)
ΑΕΚ (Στάνκοβιτς): Κωνσταντινίδης, Κεφαλίδης, Τόσκας, Θεοδωρίδης, Σταθόπουλος, Καραφέσκος (67' Ψυχογιός), Νικολαΐδης (60' Σκευοφύλακας), Λαβαρίδης, Βεντούρης, Παπαϊωάννου (47' Κάχρης), Παπαεμμανουήλ (73' Παχνής).
Σκόρερς: Γιούτσος 2' κεφαλιά, Καπερνέκας 70' σουτ - Κάχρης 55' σουτ, 88' σουτ

4/9/1971, Νέα Φιλαδέλφεια, Β' Τελικός Υπερκυπέλλου 1971
Διαιτητής: Φαμέλης
ΑΕΚ (Στάνκοβιτς): Κωνσταντινίδης, Τριανταφύλλου, Τόσκας, Θεοδωρίδης, Κεφαλίδης, Σκευοφύλακας (66' Λαβαρίδης), Καραφέσκος, Νικολαΐδης, Βεντούρης, Παπαϊωάννου, Πομώνης (58' Νικολάου)
ΟΣΦΠ (Άσμαν): Μυλωνάς, Γκαϊτατζής, Κουρέας (28' Σιώκος), Συνετόπουλος, Αγγελής, Κουμαριάς, Παππάς (46' Βασιλόπουλος, 75' Περσίδης), Αργυρούδης, Παμπουλής (74' Καραβίτης), Γιούτσος, Καραβίτης (46' Παπαδημητρίου)
Σκόρερς: Βεντούρης 21' σουτ - Καραβίτης 13' σουτ
Επικράτηση 4-2 της ΑΕΚ στα πέναλτι: Νικολαΐδης 1-0, Γιούτσος άουτ, Καραφέσκος 2-0, Σιώκος απόκρουση Κωνσταντινίδη, Τόσκας απόκρουση Μυλωνά, Παπαδημητρίου 2-1, Βεντούρης 3-1, Καραβίτης 3-2, Παπαϊωάννου 4-2.

Σημειωτέον τέλος, ότι όσον αφορά το Κύπελλο Ελλάδας της σαιζόν 1963-64, ο τίτλος κατοχυρώθηκε επίσημα από την ΕΠΟ στην ΑΕΚ με καθυστέρηση σχεδόν 4 δεκαετιών. Η ΑΕΚ ήταν η μοναδική φιναλίστ, έχοντας προκριθεί εις βάρος του Πιερικού σε έναν τελικό που δεν διεξήχθη ποτέ, εξαιτίας του αποκλεισμού που επιβλήθηκε στο ζευγάρι του άλλου ημιτελικού ΟΣΦΠ-ΠΑΟ, κατόπιν επεισοδίων των οπαδών τους. Ήδη από τότε ο γενικός αρχηγός του ποδοσφαιρικού τμήματος του σωματείου ΑΕΚ, ο αείμνηστος Κλεάνθης Μαρόπουλος, είχε εκκινήσει επίσημα ενέργειες να αποδοθεί δικαιοσύνη και να απονεμηθεί στην ΑΕΚ το τρόπαιο, αφού άνευ ευθύνης της δεν υπήρχε άλλος φιναλίστ να κατέλθει στον τελικό να την αντιμετωπίσει. Η ΕΠΟ πράγματι δήλωσε την ΑΕΚ σαν κυπελλούχο στο Κύπελλο Κυπελλούχων 1964-65 της UEFA, ωστόσο στις επίσημες καταγραφές κυπελλούχων μέχρι το 2001, παρέλειπε να επιλύσει την εκκρεμότητα. Επιτέλους, έκτοτε, σε κάθε επίσημη λίστα των Κυπελλούχων Ελλάδας, δίπλα από το έτος 1964 φιγουράρει το όνομα της ΑΕΚ. Δεν γράφτηκε από μόνο του αυτό το όνομα. Από τον Κλεάνθη Μαρόπουλο μέχρι τον όποιο διοικητικό και νομικό κυνηγούσε ακόμα το ζήτημα στις αρχές του 21ου αιώνα, κάποιοι δεν τα παράτησαν, ασχολούνταν και εντέλει έγραψαν την Ιστορία.